Slijt minder

Beweeg als een mens!

Als je om heen hoort, ziet en een rondje Googelt dan zal je merken dat slijtage veel voor komt. Knieën en heupen wel het meest.

En weet je?

Veel van die slijtage is helemaal niet nodig.

Laat ik de heup als voorbeeld nemen. Hoever kun jij je knie naar je borst toe trekken en hoever kun je je been naar achter bewegen? Til nu je hele been maar eens opzij omhoog, gaat zeker best ver? Zo kun je jouw been ook naar binnen en naar buiten draaien.

En dat gebeurt allemaal in de heup. Wanneer was het voor het laatst dat je de heup zo veel kanten op hebt bewogen? Bij de meeste mensen worden veel van die bewegingen niet echt meer gebruikt.

Zonde!

Want wat je niet gebruikt, dat slijt.

Voorbeeldje: in de eerste intelligente lock down hebben we onze auto niet gebruikt. Hij heeft stil gestaan van 12 maart tot begin mei. De eerste rit merkten we dat de auto een beetje “hobbelde” doordat de banden wat vervormd waren van het stilstaan. Remmen ging prima, alleen niet bepaald geruisloos. Er waren veranderingen opgetreden en als we de auto nog langer niet hadden gebruikt dan zouden die veranderingen permanente slijtage worden.

Precies hetzelfde gebeurt in ons lijf. We zullen niet snel 1,5 maand stilstaan, alleen gebruiken we sommige bewegingen niet meer. Denk maar eens hoe we nu zitten ten opzichte van 10.000 jaar geleden (of zelfs maar 1000 jaar). Nu bijna altijd op stoelen en banken waarbij de heup niet verder dan 90 graden buigt.

Lang, lang, heel lang geleden zaten we vaak gehurkt met dus de heupen maximaal gebogen (ook wel diep squat of asian squat). De heupen werden toen dus flink gebruikt in de maximale bewegingen.

Die maximale bewegingen missen we nu dus. En wat niet gebruikt wordt dat slijt. Dus bij de heup wordt het stuk beweging voorbij de 90 graden buigen minder tot niet meer gebruikt. Waardoor een deel van het gewricht gaat slijten en bewegen steeds verder beperkt zal worden. Dan beland je in een vicieuze cirkel, want bewegen gaat steeds moeilijker waardoor je minder gaat bewegen en de slijtage dus erger wordt.

Betekend dit dat je nu elke dag in die squat moet gaan zitten? Nee, beter van niet om dat ineens te doen als je het niet meer kunt of gewend bent. Wel is het een idee om je heupen (en andere gewrichten) meer te gebruiken.

Uit eigen ervaring: ik heb altijd veel last van mijn knieën gehad. Een citytrip was geen doen want dat rustig lopen, stil staan etc zorgde altijd voor heel veel pijn. Zoveel dat lopen en traplopen bijna niet te doen was. De orthopeed zag niets bijzonders maar vermoede micro slijtage. Wat het ook geweest is. Inmiddels heb ik nagenoeg nooit meer pijn in mijn knieën. Veel meer variatie in mijn bewegingen, meer beweging door mijn dag heen en daardoor is mijn hele lijf sterker en meer in balans.

In januari gaat de vernieuwde beweeggroep buiten van start. In die groep gaan we dus bewegen als een mens. We gaan alle bewegingen proberen, opbouwen en verbeteren. Geen bootcamp maar gewoon leuk, gevarieerd en lekker bewegen.

Voor iedereen die geen zin in bijv. bootcamp of sportschool heeft. Voor degene die buiten willen bewegen en in kleine groepen. Bewegen zonder spierpijn achteraf. Meld je dan alvast aan en je hoort als eerste de verdere details over dagen, tijden et cetera.

Liever individueel aan de slag? Het SMART Move programma draait ook om bewegen als een mens. Zowel 1-op-1 als de groep zal als basis hebben:

Soepel bewegen

Mentaal vooruitgaan

Awareness vergroten

Rust creëren

Totale lichaam

Beweeg gezond!

Janneke

Meer bewustwording werkplek

Vanmorgen in mijn mailbox de wekelijkse NPI nieuws e-mail. Dit keer met 3 artikelen over werken en 1 over cijfers die Fitbit naar buiten heeft gebracht. Indirect gaat dat laatste artikel over over (thuis)werken. Allemaal gaat het eigenlijk over bewustwording en over werkplek. Wat blijkt uit die artikelen? Gemiddeld zijn we minder gaan bewegen, meer … Meer lezen

Suikerstress

Over suiker wordt veel gezegd en geschreven. Suiker is nodig als energiebron voor het lichaam. Tegelijkertijd veroorzaakt het een zogenaamde suikerstress. We kunnen dus niet zonder maar zeker niet met de hoeveelheden van tegenwoordig. Een jaar of 2 geleden kwam ik #suikerchallenge van het Diabetes Fonds voor het eerst tegen. Zij organiseren de challenge week. … Meer lezen

5 feiten over de schouder

Om even bij stil te staan

Voor we met de 5 feiten over de schouder gaan beginnen gelijk even stilstaan bij kracht en beweging.

Hoeveel kan jij op je schouders nemen?

Op je rug krabbelen. Lukt jou dat?

En probeer het nu eens met je andere hand.

Kun je met beide handen even ver komen of zit er een verschil tussen? Als er een verschil in zit, ga dan eens na waardoor dat komt. Wellicht helpen onderstaande 5 feiten over de schouder je wel inzicht te krijgen.

Feit 1: mogelijkheden

Heb je wel eens gemerkt hoeveel je beweegmogelijkheden je schouders hebben? De mogelijkheden zijn zo groot dat dit de eerste van de 5 feiten over de schouder is. Grote kans dat je dan ook wel eens gemerkt hebt dat het bewegen in je ene schouder beter gaat dan met de ander.

De schouder is enorm flexibel en heeft heel veel beweegmogelijkheden. Ga maar eens na:

>> uitstrekken om de chocola van de bovenste plank pakken
>> dat wat strakkere shirt, waar geen rek, in zit aantrekken
>> op je rug (proberen) te krabben
>> iets van de tafel achter je pakken zonder om te draaien

Als je naar de anatomie van het gewricht kijkt dan is het een heel open en los gewricht. Dankzij de spieren, pezen, banden en fascia wordt het echt een fantastisch deel van ons lijf.

Feit 2: kracht

De schouders zijn heel sterk. Met dank aan de spieren rond de schouder. Spieren die van schouder naar hoofd, nek, bovenrug en zelfs onderrug lopen. Spieren die van bovenarm naar midden en lage rug lopen. En van bovenarm naar borstbeen.

Even de schouder ergens onderzetten om iets te verschuiven. Iets optillen gaat een stuk beter als je de schouders erbij gebruikt. Trek je schouder op en dan kun je minder gewicht met je armen optillen dan wanneer je de schouders een ietsie pietsie naar achter en omlaag trekt.

Die sterke spieren helpen ook flink bij het stabiel houden van je schouders. Dus dat losse, open gewricht uit feit 1 krijgt dankzij de spieren de kans alle beweegmogelijkheden te benutten.

Wanneer je een instabiel gevoel in een schouder hebt. Dan is het vaak zo dan niet alle spieren genoeg kracht kunnen leveren om de stabiliteit te bieden.

Feit 3: Signalen

De 3e van 5 feiten over de schouder is: signalen. Signalen van emoties, gevoel en stemming. Heb je het druk, ervaar je (onbewust) stress of ben je erg moe? Grote kans dat je schouders dat laten zien. Schouders opgetrokken betekend vaak drukte, spanning of stress. Schouders afhangend naar voren duidt vaak op vermoeidheid.

Bedenk eens wat je doet als je boos bent. Of wanneer je verveelt voelt. Maar ook wat doen je schouders wanneer je blij bent en ergens heel veel zin in hebt.

Bij de een reageren schouders wat sneller dan bij de ander. Het is sowieso gewoon een beetje een emotioneel deel van ons lijf.

Feit 4: verbinding

Zowel letterlijk als figuurlijk zijn de schouders verbindend.

Schouders zijn het deel wat je arm aan je romp verbindt. Door een goede stand van de schouders kan zelfs je rug mee helpen met iets optillen. De schouder biedt ook een mooie doorgang aan zenuwen en bloedbanen.

Als je even denkt aan feit 3. Wat gebeurt er als iemand jouw gevoel en emoties oppikt? Diegene heeft dan even aandacht voor je. En dus ontstaat er verbinding met degene die ziet dat je boos, verdrietig, blij, gespannen etc bent.

Feit 5: kwetsbaar

Alle mogelijkheden in de schouder, de kracht, de signalen en de verbinding maken de schouder tot een geweldig sterk gewricht. Het maakt tegelijkertijd ook dat het een kwetsbaar deel van ons lijf is. Er zijn zoveel onderdelen en mogelijkheden die samen een perfecte machine vormen totdat er een radertje minder soepel loopt.

Een iets bollere bovenrug zorgt al dat de schouderbladen niet goed passen en soepel kunnen schuiven. Dat hele kleine puntje kan op termijn al zorgen dat de spieren pijnlijker worden, dat er impingement syndroom of inklemming ontstaat etc. Veel en vaak stress waarbij je schouders optrekt zorgt al snel voor een zeurende en brandende pijn in de spieren bovenop de schouders.

Beweeg je te weinig of te eenzijdig na een trauma met de schouder dan ontstaat er een frozen shoulder waardoor de beweging nog verder beperkt en pijnlijk wordt.

En nu aan de slag

Dit waren de 5 feiten over de schouder. Bedenk eens hoe je nu naar je schouder kijkt, heb je al meer inzicht gekregen in pijnklachten, spanning en mogelijkheden?

Dan gaan we nu nog even aan de slag met kleine testjes en daar komen beweegoefening uit naar voren.

>> Ga eens met een hand van bovenaf achter je hoofd langs naar je rug en de andere hand onderlangs naar je rug. Kun jij je vingers in elkaar haken? Gaat andersom hetzelfde of zit er verschil tussen? Hoe voelt die beweging in je schouders?

>> Jas aantrekken zowel met linkerarm eerst in de mouw steken, als met rechterarm eerst

>> Met je rug tegen een muur staan en dan je armen omhoogtillen zonder dat de stand van je rug veranderd. Kun je met gestrekte armen omhoog tegen de muur komen of niet zonder je rug hol te maken of ribben op te tillen?

Als een van de bovenstaande bewegingen niet zo soepel, pijnvrij of makkelijk gaat. Dan heb je nu gelijk een paar eenvoudige bewegingen om te trainen. Niet doorduwen tot je vingers wel in elkaar kunnen haken (en je een afspraak bij mij moet maken omdat je schouder geforceerd hebt 😉 ) maar gewoon bewegen tot waar makkelijk, soepel en pijnvrij gaat. Het doel is niet om die vingers in elkaar te haken maar om variatie en afwisseling in het bewegen van alle dag te brengen.

Vragen?

Stel ze gerust via een e-mail naar janneke@basisinbeweging.nl of het contactformulier.

Wil je zelf aan de slag met je schouders en geen zin in afspraken fysiotherapie. Dan kan ik je de cursus Soepele schouders en een losse nek van Manja Weijers aanraden.

Het stap-plof-stap-plof ritme

Wat voor ritme?
Het stap-plof-stap-plof ritme.
Of het een shhplof-shhhplof-shhplof ritme.
Of het TIK-TIK-TIK-TIK ritme.

En zo zijn er nog veel en veel meer ritmes.

Voeten

Waar het over gaat? Het ritme van het neerzetten van voeten bij lopen.

Het wandelritme dat je van jezelf hoort vertelt je meer over:

>> hoe hard/zacht je met je voet land
>> de soeplesse van je voeten
>> of je een haklanding of middenvoetlanding maakt
>> de grote van je stappen
>> of je jouw voeten voldoende optilt of nèt te weinig
>> hoeveel spanning, stress of vermoeidheid je hebt

Je kunt echt zoveel halen alleen maar uit het geluid van je lopen.

Luisteren

Ga maar eens een rondje lopen op je favoriete schoenen en luister naar jouw ritme. Loop daarna eens een stukje op totaal andere schoenen of op blote voeten en luister weer.

Wat hoor je? En kun je daar zelf al betekenis aan geven? Ga eens na of je merkt of de manier waarop je wandelt invloed heeft op de rest van je lijf

Lopen ritme

>> Een plof bijvoorbeeld kan duiden op een stijve voet en korte kuitspier.

>> Het TIK ritme is het ritme dat je hoort als je een harde (naald)hak draagt. Hoe harder de tik is, hoe harder de hak op de grond komt en hoe harder die tik door het lijf dreunt én hoe hoger het gewicht is dat in die ene milliseconde op dat kleine stukje hielbot terecht komt.

>> Als de tijd tussen 2 geluiden van je wandelritme verschillend is. Dan maak je niet met beide benen even grote passen. Die verschillende passen kan zelfs ontstaan door je heup of rug die niet goed kan bewegen.

Je merkt dat je heel wat kunt ontdekken door te luisteren. Als je jouw ritme kent kun je misschien bedenken wat de invloed ervan is op je lichaam en eventuele klachten. Heel vaak helpt het om je voeten extra te gaan bewegen.

Lopen en lijf effect

Extra beweging in je voeten maakt niet alleen je voeten soepel, het werkt door in je hele lichaam. Ja, het werkt zelfs door in je nek en schouders.

Ga een stukje wandelen op je eigen manier en voel en hoor hoe dat gaat. Het stukje daarna loop je met strak gebalde vuisten. Ervaar eens of dit invloed heeft op je lopen. Of span eens je bilspieren aan en loop een stukje. Wat voor effect heeft een zware tas in je linker hand en daarna in je rechter hand.

Zo kun je jezelf misschien voorstellen wat het effect op je lichaam is wanneer je voeten soepeler en sterker worden. Dan veranderd je ritme van lopen en daarmee de belasting op je lijf. De voeten zijn tenslotte de basis van ons lijf en dus de basis van bewegen. Meer lezen over voeten en lopen, dan kan dat hier en ook hier. Over voeten en schoenen heb ik hier een artikel.

Meer bewegen

Als je meer wilt bewegen met je voeten en de verbazingwekkende effecten wilt ontdekken kan dat via mijn online voetenworkshop. Die is algemeen en eenvoudig te volgen en geschikt voor iedereen met milde klachten in het lijf of als ondersteuning van (paramedische)behandelingen.

Word je lopen beperkt door bijvoorbeeld: klauw- en hamertenen, hallux valgus, metatarsalgie, hielspoor, tailor’s bunion dan raad ik je de onlinecursussen van voetentraining* aan.

Wil je meer weten over jouw lopen. En of je via lopen en voeten je pijn, spanning of vermoeidheidsklachten kunt verminderen. Stuur me dan een berichtje voor een gratis kennismaking waarin we sparren en de mogelijkheden bekijken. Deze afspraak is bij droog weer altijd buiten zodat ik gelijk je lopen en bewegen zie.


* Dit zijn zogenaamde affiliate links. Doe je een van de cursussen via een link in dit artikel dan betaal je helemaal niets extra’s alleen ontvang ik een klein percentage. Op die manier kan ik de tijd en energie blijven steken in goede informatie blijven delen. Ik deel alleen links waar ik 100% achter sta.

7 vakantie beweegtips

Sinds een paar dagen is het hier in het zuiden zomervakantie. 6 weken lang geen school voor de kinderen. Overal om me heen hoor ik dat de kinderen er zo aan toe zijn. Hoe zit dat met jou zelf? Kun je wel wat vakantie beweegtips gebruiken en zo meer te ontspannen en tot rust te komen, lees dan snel verder.

Heb je vakantie? Heeft de vakantie nog dezelfde impact als toen je nog op school zat? De hele zomer spelen spelen spelen, leuke dingen doen, er op uit en in makkelijke kleren (het eerste wat voor handen was) lopen was toch wel de ultieme vakantie. Vooral niets moeten en heel veel mogen.

Als volwassene is de vakantie toch wel iets anders dan als kind. Daarnaast zijn er tegenwoordig mobiele telefoons met internet. Daardoor kun je altijd bereikbaar zijn en kun je altijd “op de hoogte blijven”. Leuk, alleen wel met gevolg dat we op vakantie ook vaker in die telefoonhouding zitten.

Terechte vraag

Laatst kreeg ik terecht de vraag van iemand dat op mobieltje lezen of een boek lezen toch allebei zittend gedaan word? Dat klopt, gedeeltelijk. Pre-mobieltjes tijdperk warden er meer boeken gelezen. Alleen wat mij opvalt is dat men met een boek veel meer varieert in houding. Dat boek is tenslotte wat zwaarder dan een telefoon en dus minder lang in de zelfde stand vast te houden.

Beweegtips

Wat ook je ideale vakantie is en hoe veel of hoe weinig je ook gaat doen. Als je op vakantie toch wat meer beweging wilt hebben zonder te sporten. Dan hier 7 vakantie beweegtips.

  1. Ga met boek, telefoon, tablet, eten etc een op de grond zitten. Dan merk je vanzelf dat je meer gaat bewegen dan wanneer op een stoel zit.
  2. Je hebt geen haast want je hebt vakantie! En loop dus eens naar de winkel voor een boodschapje. Dan ben je in beweging, geniet van het zonnetje en je hebt je boodschappen in huis (of tent, appartement etc). Door je boodschappen te tillen heb je gelijk training van je armspieren.
  3. Sta je ergens te wachten en zie je een stoeprand? Zet er eens 1 voorvoet op en hak op de grond, voel je de kuit al rekken? Zo niet, zet dan je achterste been een stapje naar voren. (zie foto hieronder)
  4. Als je tip 1 hebt opgevolgd en op de grond zit. Ga dan eens met je benen heen en weer. In plaats van het hier heel omslachtig te beschrijven, kun je beter de video “Side bent sit reverse” van MovNat bekijken
  5. Hoe goed is jouw evenwicht? Loop eens over een streep op straat. Ga voor iets moeilijkers door over een stoeprandje te lopen. Loop eens over een omgevallen boomstam. Zo train je op een leuke en makkelijke manier je evenwicht.
  6. Rek je regelmatig eens helemaal uit. En varieer in hoe je jezelf uit rekt. Denk aan bijvoorbeeld beide handen omhoog, een hand omhoog, recht om hoog of wat zijwaarts etc.
  7. Stap eens op of over een obstakel heen in plaats van er om heen te lopen.

Misschien denk je nu wel dat dit echt te makkelijke tips zijn. Bedenk dan eens bij jezelf hoeveel van bovenstaande punten je al dagelijks doet. Ik heb het nu “vakantie beweegtips” genoemd maar het had uiteraard ook gewoon “dagelijkse beweegtips” kunnen heten. Dit kun je buiten de vakantie om net zo goed doen en daarmee een stukje soepeler en sterker worden en blijven.

Beweeg door de dag heen meer en word sterker, soepeler en meer ontspannen!

Basis in Beweging

Ik heb dit jaar 3 weken vakantie. Zoals elk jaar weten we welke richting op gaan maar niet waar we uit komen. Er zal in ieder geval gekampeerd gaan worden en wat gelogeerd. Verder vooral actief ontspannen. Na de vakantie staan al weer leuke afspraken gepland.

Na de vakantie gaat ook de Buiten Bewegen training weer door. Heb je er interesse in? Laat het me weten via contact, dan zet ik je op de lijst er bij. Er is maar beperkt plek.

Voor nu, een hele fijne zomer gewenst en beweeg gezond!
Janneke

#basisinbeweging #vakantie #beweging #beweegtips #advies #dagelijksebeweging #fysiotherapie #oefentherapie #oefentherapiemensendieck #soepel #sterk #fit #zondersporten #fijnevakantie #zomer

5 voordelen van lymfedrainage

Dat is toch voor vrouwen met een dikke arm na borstkanker? Dit is een veel gehoorde vraag als mensen horen dat ik ook oedeemfysiotherapeut ben. Het is inderdaad ook voor die vrouwen en daar is het misschien ook wel het bekendste van. Alleen kan je het voor veel meer inzetten. Er zijn naast het verminderen van oedeem nog 5 voordelen van lymfedrainage.

Klachten

Heb je af en toe of zelfs regelmatig een of meer van deze klachten:
>> Stress of spanning
>> Hoofdpijn
>> (over)vermoeidheid
>> Regelmatig spierpijn

En ben je op zoek naar een manier om dit succesvol te lijf te gaan. Of ben je al heel goed op weg om van klachten af te komen? Dan kan deze behandeling juist iets voor je zijn als steuntje in de rug naar herstel. Lees verder over de methode en de voordelen van lymfedrainage.

Manuele lymfedrainage ad modum Vodder

Misschien is nu je eerste reactie: “huh, wat?” Dit is de methode die ik gebruik en de voordelen die ik straks beschrijf gelden bij deze methode. Van andere methodes van oedeemtherapie/manuele lymfedrainage weet ik niet de werking omdat ik niet weet hoe die behandeling er uit ziet.

Een stukje copy-paste van de website van de vereniging Manuele Lymfedrainage ad modum Vodder (www.mldv.nl):

Het menselijke lichaam bestaat voor 2/3 uit vocht. Dit vocht bevindt zich in en rondom alle lichaamscellen, bloedbanen, lymfbanen en de hersenbanen. Zeer veel processen verlopen via dit lichaamsvocht. Onder meer het vervoer van zenuwprikkels, hormonen of schadelijke stoffen (b.v. bacteriën) en het uitwisselen van stoffen (b.v. bouw-, afbraakstoffen) en/of van gassen (b.v. zuurstof, koolzuurgas).

Waterhuishouding en voordelen van lymfedrainage.

Deze processen via het lichaamsvocht noemen we “de waterhuishouding”. 

Het lymfstelsel speelt een belangrijke rol bij het scheppen en onderhouden van de ideale leefomgeving voor onze lichaamscellen. Het is namelijk de lymfe die hierin een voedende, zuiverende en drainerende rol vervult.

Lymfdrainage is dus een normale, natuurlijke functie in ons lichaam, die echter bemoeilijkt kan worden door ziekte, stress of als gevolg van een ongeval. In dit geval kan de drainage van de lymfe manueel (met de handen) geoptimaliseerd worden.

De Manuele Lymfdrainage volgens de methode Vodder is een zachte massagevorm en is op het gehele lichaam toepasbaar. Ze heeft als doel de vochtdoorstroming te stimuleren en eventuele stagnatie op te heffen, de immuniteit (weerstand) te verhogen, de stress te verlagen en het hormonale stelsel te optimaliseren. (einde copy-paste)

De voordelen

In de alinea hiervoor staan er al een paar. Grote voordelen van lymfedrainage die weinig tot niet bekend zijn omdat bij deze therapievorm doorgaans uit gegaan wordt van duidelijke zwelling, een teveel aan vocht. Soms heb je niet te veel alleen kan je lijf wat ondersteuning gebruiken vanuit onverwachte hoek.

De grootste voordelen buiten het verminderen van oedeem:

  1. Stress verlagen (grofweg doordat de behandeling op het parasympatisch zenuwstelsel werkt)
  2. Verminderen van hoofdpijn
  3. Beter slapen
  4. Weerstand verhogen
  5. Herstel van bijvoorbeeld wonden, kneuzingen of spierpijn

Wat kun je met die voordelen

Deze behandeling kan je gebruiken als ondersteuning van herstel. Ik gebruik de behandeling regelmatig bij trajecten voor bijvoorbeeld vermoeidheid, stress/spanning en chronische pijn. De nadruk ligt in die trajecten op beter, meer en gezonder bewegen. Maar vaak komt een moment dat er een dip is, dat nieuwe oefeningen geen toegevoegde waarde hebben, dat de spanning/pijn te hoog is om met alleen beweging op te lossen. Dan kunnen 1-3 sessies van lymfedrainage net dat steuntje voor het lichaam zijn om de klachten op te lossen. Het geeft een soort boost aan het zelf herstellend vermogen van het lichaam.

De behandelingen met manuele lymfedrainage heb ik nooit los aangeboden omdat het een van de hulpmiddellen is om tot een doel te komen. Steeds vaker merk ik dat mensen op de goede weg zijn om stress, spanning of pijn te verminderen. Of dat ze wel willen gaan starten met klachten aan te pakken, alleen dat die stap gaan maken alleen al veel spanning op levert. Dan is een paar keer een hands-on behandeling voor ontspanning en herstel erg fijn. Als start of als boost bij een dip.

Dus vanaf nu kan je ook een afspraak maken voor een behandeling manuele lymfedrainage. We starten altijd met een vrijblijvende intake. Zodat ik jouw verhaal en wensen of doelen leer kennen en jij ontdekt hoe ik je kan ondersteunen met lymfedrainage. Deze behandelingen zijn altijd bij je thuis en eventueel op kantoor als je daar een geschikte ruimte hebt.

Als je klachten ervaart en een aanvullende verzekering hebt, dan is er gedeeltelijke vergoeding van de behandelingen mogelijk.

Gezond bewegen: vitamine T

Nog nooit van vitamine T oftewel vitamine textuur gehoord?

Dat is niet vreemd.

Deze term kwam ik zelf ook pas enkele jaren geleden tegen. Het is wel een passende beschrijving van een belangrijk onderdeel van gezond bewegen.

Textuur

Om gezond bewegen zijn er een aantal belangrijke aspecten. Het draait niet alleen om de beweging zelf. Textuur is een onderdeel van de sensomotoriek. Sensomotoriek gaat over de interactie tussen je zintuigen (sensorisch) en bewegen (motorisch). Die interactie gaat doorgaans vanzelf en we zijn ons er (gelukkig) meestal niet bewust van. De interactie is wel essentieel: als je met een bal over aan het gooien bent is het belangrijk dat er een goede samenwerking is tussen je bewegingen en zintuigen om goed te kunnen gooien en vangen.

Textuur
Modder en water als vitamine T, oftewel textuur

Textuur wordt vaak gebruikt in motoriek training van vooral kinderen. Alleen kan textuur ook perfect ingezet worden om weer ontspannen te kunnen bewegen.

De textuur of oppervlaktestructuur is de zichtbare en voelbare aard van een vlak. Het geeft dus via tast en zicht veel informatie aan onze hersenen over de omgeving. Als ons brein weet hoe de omgeving er uit ziet kan hij onze bewegingen sturen om eventueel gevaar te ontwijken. Door je omgeving te kennen voorkom je ook veel onverwachte bewegingen. Als je die losliggende tegel niet ziet en je systeem accuut moet reageren wanneer je voet tegen die tegel stoot dan maak je vaak grote en heftige bewegingen. Die bewegingen zijn op zich geen probleem. Alleen een teveel aan dat soort bewegingen verhoogt de spanning in je lijf en daarmee ook mentaal. Ook wanneer je fysieke klachten hebt kan zo een “misstap” ook flink extra pijn geven.

Waar zorgt textuur voor

De structuur van een oppervlak kun je dus zien en voelen. Dat voelen kan zorgen voor:

  • Meer ontspanning
  • Verbetering van voelen met huid, spieren, gewrichten
  • Meer beweging
  • Gevarieerdere belasting

Als je over een bospad loopt voel je bewust en onbewust de ongelijke ondergrond en daar reageer je (automatisch) op. Je weet en ziet dat je op ongelijk terrein loopt en daardoor kan je brein en je lijf rustig reageren op de omgeving. Je krijgt dan een hele mooie samenwerking tussen zintuigen en beweging. Grote kans dat je zelfs veel beter kunt wandelen in het bos dan op een stoep. In het bos is de grond zachter, verender, ongelijk en afwisselend.

Alle hobbelige wegen leiden naar dromen

Zinvol.nu

Niet alleen lopen

Textuur is niet alleen bij lopen belangrijk. Het is bij elke houding en beweging belangrijk. Als je altijd op exact dezelfde stoel zit, dezelfde sporttraining doet of op dezelfde manier tilt dan kun je dat stukje heel goed. Wanneer je niet kunt sporten zoals je gewend was (in huidige tijd van corona misschien wel heel herkenbaar) en dus anders gaat bewegen kun je ontdekken dat bewegingen in een andere omgeving niet zo goed gaat. Wat heeft dit met structuur te maken? Denk aan het fitnessapparaat voor de leg extensie (je zit en moet je knieën strekken), deze kan je thuis zittend op een stoel of tafel doen. Alleen thuis zit je zachter, harder, hoger of lager en je gebruikt misschien een tasje met gewicht die je aan je enkel hangt. Dat voelt dus allemaal anders en daardoor veranderd de beweging. Én gaat dus makkelijker of juist moeilijker.

Een jaar geleden stopte ik met bootcamp en ging daarna met yoga starten. Ik dacht dat mijn evenwicht best goed was door de hoeveelheid training op gras. Niet dus. Op het grasveld de bekende bootcamp training ging inmiddels best goed na 5,5 jaar. Staand op een mat is toch weer heel anders doordat de mat gladder en verender is (duidelijk andere textuur dan een hobbelig grasveld of asfalt). Dat vraagt toch een andere aansturing en dus andere belasting van mijn lijf.

Zitten op altijd dezelfde stoel voelt fijn en hou je lang vol. Gaat die stoel dan kapot dan merk je ineens dat je lijf gewend was aan die ene situatie en dat als er iets veranderd je moeite hebt om fijn te kunnen zitten.

Celniveau

Beweging en structuur werken door tot op celniveau. Qua voeding weten we dat gevarieerd eten van belang is voor de gezondheid van je lichaam en elke cel. Voeding is de brandstof van je lijf. Gevarieerde beweging is het middel om die brandstof in de cellen te krijgen. Elke cel heeft beweging nodig om de voedingsstoffen op te kunnen nemen. Sport je altijd op een bepaalde manier dan krijgen je cellen steeds dezelfde eenzijdige beweging en belasting. Dit geeft dus niet elke cel wat die nodig heeft waardoor er tekorten ontstaan en je lichaam niet optimaal functioneert.

Vandaar dus de treffende benaming van vitamine T.

De invloed van textuur op celniveau

Als je wandelt over de bosgrond of zit eens op een laag krukje gaat zitten dan is de textuur van waar je loopt en zit anders. Die structuur veranderd de druk op je:

  • Huid
  • Spieren
  • Botten
  • Stand van gewrichten

Het zitten op een laag, hard, zacht of ruw oppervlak geeft een andere belasting. Je voelt veel, het irriteert misschien, je gaat regelmatig verzitten en het geeft dus variatie waardoor je dus meer cellen bereikt. Door die variatie hou je elke cel in alle richtingen soepel, sterk en gezond.

Ervaar

Kijk eens naar de foto met 9 structuren die je buiten kunt vinden. Ga die vitamine T eens ontdekken. Bedenk bij elke foto hoe dat zou voelen om met blote voeten overheen te lopen. Hoe zou je op elke structuur lopen en hoe zou je het vinden als die allemaal achter elkaar liggen. Welk gevoel zou je in je voeten en de rest van je lijf krijgen. Kun je jezelf voorstellen dat je ontspannen over een of al die texturen zou lopen? Als je weer eens buiten loopt zoek dan de verschillende structuren eens op en loop er overheen (zelfs met schoenen kun je verschil in voeten en lijf voelen).

Vitamine T
Vitamine T

Bedenk ook eens hoe het zou voelen en hoe je zou reageren om op dit soort ondergronden te zitten. Zoek thuis eens verschillende plekken met verschillende texturen en ga er eens zitten om te lezen, scrollen, swipen etc en zie wat het met je doet.

Voor ontspanning

Door de variatie aan structuren worden je cellen en dus je hele lijf gezonder en sterker. Wanneer je gezond en sterk bent is ontspannen bewegen ook makkelijker en ontstaat er ook mentale ontspanning. Door bijvoorbeeld te wandelen over verschillende ondergronden (op blote voeten is het effect nog groter) beweeg je letterlijk naar ontspanning toe.

Daarnaast zorgt structuur ervoor dat er verschillende signalen (druk, grofheid, scherpte, hobbels etc) naar je brein gaan waardoor het beeld van de omgeving compleet wordt en je brein meer automatisch kan reageren op verandering. Automatische reactie zorgt voor meer rust en ruimte in je hoofd. En rust en ruimte zorgen weer voor meer ontspanning.

Conclusie

Textuur zorgt dus voor:

  • Meer ontspanning
  • Meer beweging
  • Meer variatie
  • Meer voeding voor elke cel

Daarom zou textuur een eigen plek mogen krijgen in herstel en bouwen aan een gezond en sterk lichaam en brein.

Buiten Bewegen

Wil je een keer ervaren wat gevarieerd bewegen met veel structuren voor jou kan betekenen? Doe dan een proefles mee met de Buiten Bewegen Training in de Loonse en Drunense duinen. Een moment voor jezelf en je gezondheid door goed opgebouwde natuurlijke bewegingen. Gun je zelf die tijd voor meer ontspanning, minder vermoeidheid, meer focus en gezondheid. Stuur me een berichtje zodat we je proefles in kunnen plannen.

Liever 1-op-1 de mogelijkheden voor jou zelf bespreken om te bewegen naar meer ontspanning, rust en gezondheid? Maak een vrijblijvende afspraak voor kennismaking al wandelend in een park of natuur bij jou in de buurt.

Lopen

Lopen is de meest natuurlijke en gezonde beweging voor ons lichaam. Alleen is dat nog wel zo? Lopen of wandelen is jezelf stap voor stap voortbewegen. Het draait om vooruit gaan en soms wordt gezegd dat het een gecontroleerde valbeweging is. 

De gezonde effecten

Bij wandelen komen verschillende gezonde effecten naar voren.

  • Het is een matig intensieve beweging waardoor je conditie opbouwt
  • Balans verbeterd doordat je steeds korte momenten op 1 been staat
  • Het neerzetten van de voet levert een “impact” van de landing op de rest van het lichaam waardoor botten versterken
  • Vele spieren in het gehele lijf werken mee waardoor die soepel en sterk worden en blijven
  • Door de beweging neemt de mentale spanning en gevoel van stress af
Voordelen buiten wandelen
Meer voordelen van wandelen en van natuur/buiten zijn

Omgeving

De omgeving waar je wandelt heeft ook effect op de gezonde effecten van lopen. Denk maar eens aan asfalt, bosgrond, grasveld, kinderkopjes en ga zo maar door. Asfalt is hard en veert niet, dit geeft dus meer impact bij het neerzetten van je voet. Zo een harde impact lat je botten versterken maar het kan je spierspanning verhogen. De bosgrond is uiteraard veel verender en zachter dan asfalt. Het geeft dus een natuurlijke demping aan lopen en is ongelijkmatiger waardoor je veel afwisselender belasting hebt voor zowel botten als spieren. Zo kun je aan elke ondergrond voor en nadelen hangen. 

Loopband

Even een apart stukje over de loopband, die is dubieus qua gezondheid. Je loopt erop, in die zin dat je stap na stap maakt. Allen er is geen beweging vooruit. Het tempo is continu hetzelfde, de band trekt je naar achter, je kunt je vasthouden en er zijn geen oneffenheden. Klinkt wel ideaal, gedachten op nul en lopen maar. Je conditie gaat (zeker in het begin) er wel mee vooruit. Een veel gehoorde opmerking, van mensen die wekelijks op een loopband lopen, is dat ze zo weinig vooruitgang merken met buiten wandelen. Bij de loopband went je lijf heel erg aan het tempo, de demping door de band en geen obstakels, daardoor is je conditie alleen geschikt voor de loopband en niet voor buiten. Hoe vaak loop je buiten op een stuk waar de ondergrond dempt, er geen obstakels zijn en het tempo continu hetzelfde is? 

Belangrijkste punt van de loopband is dat hij je naar achter trekt. Hierdoor gebruik je hele andere spieren en coördineer je de beweging heel anders waardoor de beweging bijna niet meer te vergelijken is met buiten wandelen. 

Dus de loopband is beter dan geen beweging maar geen vervanging voor buiten wandelen. 

Schoenen

Een andere invloed op gezond lopen zijn schoenen. Een punt waar ik vaker over schrijf, zeker vanuit de blote voetenwandelingen en het zien van de voeten als basis voor de rest van het lijf. Als je naar de linker foto hieronder kijkt zie je 2 barefootstyle of minimlistische schoenen met ertussenin een paar gewone hardloopschoenen.

Opvallend

Wat misschien opvalt is het gedeelte waar de tenen horen te zitten. Bij de hardloopschoenen, en kijk ook maar eens bij je dagelijkse schoenen, daar loopt het tenengedeelte heel smal tot in een punt. De linker minimalistische schoen blijft veel breder en geeft dus meer ruimte aan de tenen. De fivefinger schoen geeft helemaal veel ruimte aan de tenen. Hoewel daar een beetje de discussie is of het wel goed is dat de tenen gescheiden blijven van elkaar. Als je de 2e foto bekijkt zie je bij de minimalistische eerste schoen een heel platte zool en bij de andere 2 een kleine tot grote hak en voorgevormde zool.

Schoenen
Bovenzijde van 2 minimalistische schoenen en een “gewone” hardloopschoen
schoenen
Foto 2, zijkant van minimalistische een 2 “gewone” schoenen.

Een smal stuk voor de tenen zorgt dat de tenen niet actief kunnen helpen bij afzetten, evenwicht bewaren en beweging coördineren. De hakverhoging veroorzaakt een andere manier van afrollen, landen en demping wat ook weer van invloed is op de gezondheid van je lijf. Mijn voorkeur gaat naar soepele schoenen, met ruimte voor de tenen en geen hakverhoging. De zogenaamde minimalistische schoen dus. Zodat de belasting op je lichaam natuurlijker is en je op die manier een fantastische training van je hele lichaam hebt puur door te wandelen. Het is natuurlijk niet goed om ineens alleen nog maar minimalistisch of op blote voeten te lopen maar als je schoenen koopt let eens op de soepelheid, de hakverhoging en de ruimte voor de tenen. Zodat je schoen meer lijkt op de vorm van een echte voet en niet dat je voet lijkt op de vorm van de schoen. 

Wandelen

Wandelen buiten op een natuurlijke ondergrond heeft de grootste gezondheidsvoordelen en wandelen met hardloopschoenen op een loopband de minste. Meer ontdekken over een goede manier van lopen? Volg dan of mijn onlinecursus “Soepele voeten, soepel lijf” of haak een keer aan bij de maandelijkse blote voetenwandeling (zie voor de eerstvolgende Facebook).

Vragen stel ze gerust door te mailen naar janneke@basisinbeweging.nl

Evenwicht

Het leven is als fietsen; om je evenwicht te bewaren moet je in beweging blijven.

Albert Einstein

Evenwicht, of balans, kom je overal in het leven tegen. Denk maar aan de veel besproken balans werk-prive. Mentaal balans tussen stress en ontspanning. Of letterlijk je evenwicht als je loopt of ergens overheen balanceert.

Nu gaan we in op de fysieke balans. Dit wel met in het achterhoofd; alles wat we aan gezond bewegen met ons lichaam doen heeft een positief effect op ons mentale welzijn. Dus op bijvoorbeeld stress, spanning en veerkracht.

Evenwicht in balans

Waarom evenwicht trainen

Het trainen van je evenwicht heeft voordelen zoals:

  • Meer balans tussen spanning en ontspanning in spieren
  • Verbetering van coördinatie
  • Zowel grote als kleine motoriek gaan vooruit
  • Verbetering van focus

Als je een goed evenwicht hebt heb je minder kans om te vallen, struikelen en beweeg je meer ontspannen.

Met dank aan jarenlang klassiek ballet als kind en mijn beroep als oefentherapeut Mensendieck en fysiotherapeut struikel ik niet over mijn eigen voeten. Als ik naar mijn kinderen (bijna 6 en 4 jaar) kijk zijn die al zoveel handiger op skateboard en inlineskates dan ik ooit ben geweest.
Nu ik sinds enige jaren bewuster bezig ben met evenwicht merk ik dat ik meer ontspannen kan bewegen. Het kost me minder moeite.

Hoe te trainen

Je balans verbeteren kan heel makkelijk gestart worden door niet altijd de makkelijkste weg te kiezen. Dus loop wat vaker bewust over ongelijk terrein. Loop regelmatig over smalle strookjes of liggende boomstammen. Of ga tijdens tandenpoetsen eens op 1 been staan.

Je ziet het misschien al aankomen: variatie is het sleutelwoord.
Als je altijd alleen traint om op 1 been te staan dan zal je dat goed kunnen. Alleen gaat het lopen over een smal randje nog steeds niet. Je algehele evenwicht blijft gelijk en de voordelen van een goede balans blijven uit.

Buiten Bewegen

De reden dat ik tijdens de Buiten Bewegen trainingen veel variatie in bewegingen doe en de bewegingen voor het hele lijf zijn. Is zodat er balans ontstaat tussen conditie, kracht, mobiliteit en dus evenwicht. Doordat veel bewegingen aan te passen zijn naar je eigen mogelijkheden, train je dus op elk gebied vooruitgang. Het is geen zwaar intensieve inspanning, want mooie effecten zijn ook in lichte tot matig intensieve beweging te bereiken. Door het lichter te doen ontstaat er balans tussen inspanning tijdens de training en rust na de training.

Mee doen? Het kan nog, voor aanstaande dinsdag zijn er nog 2 plekjes vrij. Dus kom eens ervaren hoe je op een leuke manier kunt werken aan je gezondheid. Stuur een e-mail naar janneke@basisinbeweging.nl om je aan te melden.

Meer info lees je hier op de site of op Facebook.

Als je meer over de andere onderdelen van de training wilt lezen. Deze week schreef ik over conditie, kracht en mobiliteit.